MBraille

Içindekiler

Klavyeyi Başlatma

Yazmaya başlamadan önce her Braille noktanın olduğu düğmenin yerini keşfetmeniz gerekir. iPhone ve iPod için 2 sabit yerleşim düzeni vardır: Birincisi cihazınızı masaüstüne koyduğunuzda, ikincisi de cihazınızı ekran size bakmayacak biçimde tuttuğunuzda kullanılır. Bir parmağınızı ekranda kaydırarak düğmelerin yerlerini keşfedebilirsiniz. iPhone ve iPod ekranları Braille düğmelerle kaplanmıştır ve parmağınız bir noktadan diğerine kaydıkça VoiceOver tarafından hangi noktaya dokunduğunuz belirtilecektir. (Bunu daha sonrasında ayarlarda bulunan eğitim kipini devre dışı bırakarak kapatabilirsiniz.)

Not: iPad kullanıcılarının daha verimli bir kullanım için iPad ayarları altında bulunun çoklu dokunma hareketlerini kapamalarını tavsiye ediyoruz.

Masaüstü yerleşimi için home düğmesi sağa gelecek şekilde telefonunuzu yatay konuma getirin. Doğal bir yazma düzeni için, sağ ve sol elinizin 3 orta parmağını ekrana açık v biçiminde koyun. Yani iki işaret parmağınız neredeyse birbirine deyecek biçimde konumlanırken, her iki yüzük parmağınız telefonun sağ ve sol yukarı köşelerine gelecek biçimde yerleşmiş olsun.

Siz klavye yerleşimini keşfettikçe her Braille noktasını duyacaksınız. Yazmaya başlamaya hazır olduğunuzda, L (1 2 3) Ve sonra da W (2 4 5 6) yazın.

Braille noktalara karşılık gelen düğmeler tüm ekranı kapladığından, size en çok uyan yerleşim düzenini seçme imkanınız vardır. Masaüstü yerleşim düzeninde 3, 2 ve 1 numaralı noktalar yüzük, orta ve işaret parmağınızı ekrana sol alttan sağ üste doğru gelecek biçimde koyduğunuzda elde edeceğiniz ince şeritler olarak düşünülebilir. 4 5 ve 6 numaralı noktalar ise sol el parmaklarınızı dik kesen sağ alttan başlayıp sol üste köşedeki 1 numaralı noktaya kadar giden şeritlere benzer.

Eğer telefonu elinizde tutuyorsanız, home düğmesini yine sağda tutun. Ekran size değilde karşıya bakacak durumdayken, bu sefer noktalar basit bir dikdörtken biçiminde yine tüm ekranı kaplayacak biçimde konumlanmıştır.

Ayarlardan Braille hücrelerin ne biçimde konumlanacağını ayarlayabilirsiniz. "Otomatik" ayarı kullanıldığında telefon klavye yerleşimi telefonunuzu tutuş yönünüze göre otomatik olarak değişecektir. "Masaüstü" ayarında klavye yerleşimi her durumda parmaklarınızı açık V biçiminde koyacağınız biçimde ayarlanacaktır. "Ekran Uzak" ayarında telefon elinizde yatay biçimde, ekran size değil karşıya bakacak ve home düğmesi sağa gelecek biçimde tutulur. Ayrıca 1&3 ile 4&6 noktaların yerlerinin değiştirileceği bir seçenek daha bulunur. Bunun nedeni bazı kullanıcıların ekran karşıya bakacak biçimde telefon tutulduğunda böyle bir yazma sistemini Braille okuma düzenine benzediğinden daha kullanışlı bulmalarıdır.

Klavye Kullanımı

Bir Braille karakter girişi, bir parmak ekrana basıldığında başlar ve basılan tüm parmaklar ekrandan kaldırıldığında sonlanır. Tüm noktalara aynı anda basabilir veya bir parmak ekranda kaldığı müddetçe karakteri oluşturan noktalara sırayla basabilirsiniz. iPhone cihazında 6 dokunuşun aynı anda ayırdedilememesi gibi minik bir kısıt bulunmaktadır. O nedenle 6 noktaya aynı anda bastığımızda elde edilen İngilizce for ve Türkçe la hecesi kısaltması gibi bir girdi sağlamak için, bazı parmak oyunları gerekecektir. Örneğin önce 1 2 3 4 5'inci noktalara parmağınızı koyun, ardından koyduğunuz parmaklarınızdan birini kaldırın, ve sonra da 6'ıncı noktaya dokunun. Son olarak da tüm parmakları ekrandan kaldırın. böylece 6 noktayı yazmış olacaksınız. noktalara dokunma sırası önemli değildir. Varsayılan olarak kısaltmalı Braille açıktır, ancak ayarlardan kapatılabilir. Kısaltmaları metin yazımı sırasında hızlı biçimde açıp kapamak için, tek parmağınızı 6'ıncı noktaya basılı tutun ve bir başka parmağınızı yukarı ya da aşağı kaydırın.

Boşluk girmek için bir parmağınızı sağa, home düğmesine doğru kaydırın. Yeni bir satıra geçmek için parmağınızı aşağı kaydırın. Gerek boşluk gerek yeni satır yapıldığında bunun öncesindeki kelime kısaltmalıysa kısaltmasız olarak görünür. Bir önceki karakteri silmek için parmağı sola kaydırın. O ana dek yazdıklarınızı duymak için parmağı yukarı, ses açma kapama düğmelerinin olduğu yöne doğru kaydırın.

Menüye gitmek için 3 parmağınızı sağa doğru kaydırın.

Yazdıklarınızın tamamını silmek için 3 parmağınızı aşağı doğru kaydırın. Alternatif olarak iPhonunuzu sallayarak da bu işlemi yapabilirsiniz.

İki Parmak Kaydırmaları

Son yazılan sözcüğü silmek için iki parmağı sola kaydırın. Son yapılan işlemi geri almak için iki parmağı sağa kaydırın. Kesme ve tüm metni temizleme de dahil silme işlemlerini geri alabilirsiniz.

Pano

Eğer MBraille uygulamasından başka bir uygulamaya geçerseniz, o anki yazılan metin otomatik olarak panoya kopyalanmış olur. Daha sonra bu metni başka bir uygulama içine yapıştırabilirsiniz. Ana ekrandayken, uygulama değiştiriciyi açmak için home düğmesine iki kez basıp buradan MBraille uygulamasını seçerek geri dönebilirsiniz

Klavyeden Nokta Komutları

Mesajınızı oluşturduktan sonra, bir çok komutu Braille klavye ile gerçekleştirebilirsiniz. Bunun için yeni bir satıra geçtikten sonra, nokta, ardından komut ve varsa mümkün bir arguman girip tekrar yeni satıra geçmeniz gerekir.

Yani önce her zaman yaptığınız gibi mesajınızı yazın. Sonrasında onu mesajınızın sonunda nokta komutlarını kullanarak dilediğiniz yere gönderebilirsiniz. .mail, .sms, .tweet veya .fb komutlarıyla menüye girmek zorunda kalmadan mesajınızı, mail, sms, tweet veya facebook durum güncellemesi olarak gönderebilirsiniz. Ayrıca .tkv komutuyla bir takvim etkinliği de oluşturabilirsiniz.

MBraille için girdiğiniz nokta komutları kaydedilmektedir, bu yüzden bunlar arasında dolaşabilir ve eski verdiğiniz komutları yeniden verebilirsiniz. Örneğin, metin mesajlarınızı hep aynı kişilere gönderiyorsanız, aynı komutu tekrar tekrar yazmak zorunda kalmamak oldukça faydalı olacaktır. 4'üncü noktaya basın ve geçmiş içinde geri doğru gitmek için diğer parmağınızı yukarı, ileri doğru gitmek için aşağı kaydırın. parmağınızı 4'üncü noktadan kaldırdığınızda, sanki eski komutunuzu yeniden yazmış gibi olacaksınız. yalnızca yeni satır için parmağınızı aşağı kaydırın ve komutunuz yeniden işleme konsun.

Twitter

Braille klavyeden doğrudan tweet gönderebilirsiniz. Bir tweet göndermek için, önce mesajınızı yazın, sonra yeni bir satır ekleyin (tek parmağı aşağı kaydırın), sonra satır başına .tweet komutunu girin. Yani satırın başına önce nokta sonra da boşluk bırakmadan "tweet" sözcüğünü girin. Sonra da tekrar parmağınızı aşağı kaydırın. Böylece tweet komutu öncesindeki satırlar tweetlenmiş olacaktır.

Bir kişiye doğrudan tweet göndermek için .tweet komutundan sonra bir boşluk bırakıp alıcının twitter adını girmeniz ve tekrar yeni bir satıra geçmeniz yeterli olacaktır.

Facebook

Yeni satıra konacak .facebook komutu öncesindeki satırları durum güncellemesi olarak gönderecektir. .fb aynı işi yapmanın kısayoludur.

Mail Gönderimi

Menü yoluyla mail ekranına gitmek yerine nokta komutu da kullanılabilir. Nokta komutunun avantajı ileti konusu ve alıcının adını da Braille olarak girmenizdir. yani önce mesajınızı yazın ve ardından nokta komutunu kullanarak bunu mail olarak gönderin.

Kullanım:

.mail "İyi Günler" Adem

Bunu yazıp yeni satıra geçtiğinizde, mail gönderim formu konu kısmında "İyi Günler" ve kime kısmında Adem'in ileti adresi olacak biçimde karşınıza gelecektir. Eğer birden fazla kelimeden oluşuyorsa, konu kısmı tırnak içine alınmalıdır. Alıcıların adları için kişilerinizin ad ve soyad kısımlarına bakılır. Birden fazla alıcı ekleyebilirsiniz.

.mail "İyi Günler" Adem Sevda

Bu komut Hem Adem hem de Sevda'ya iletiyi gönderecektir.

Tam ismini yazmanız gerekmeyen bir alıcı için ismin bir kısmını yazmanız da yeterli olacaktır. Yalnızca ismi diğerlerinden ayırdedecek kadar harfi yazmanız yeterli olacaktır.

Örneğin kişi listenizde hem Adem hem de Ali diye kişiler varsa, Adem'e mail göndermek için yalnızca ad yazabilirsiniz. Adlar alanı büyük küçük harf duyarlı değildir ve dilediğiniz kadar kişiyi alıcı olarak ekleyebilirsiniz. Eğer birden fazla kişiyi ayırdedecek kadar harf yazmazsanız, yazdığınız harflerle başlayan kişilerin olduğu bir seçme ekranıyla karşılaşırsınız ve buradan seçiminizi yapabilirsiniz.

Alıcıyı belirlemek üzere hem ad hem de soyadını kullanmak için, isim ve soyismi nokta ile ayırmanız gerekir. Yani kişi listenizde Hem Adem Atik, Hem Adem Vural adlı iki kişi varsa, Ademleri birbirinden ayırdetmek için soyismini de kullanmanız gerekecektir. Adem Vural'a mail göndermek için, isim ve soyismini a.v olarak kısaltabilirsiniz ve eğer kişi listenizde adı a, soyadı da v ile başlayan başka bir kişi yoksa Adem Vural'ın adresi iletinin kime kısmına yerleşecektir..

Not: Eğer İngilizce kısaltmalı Braille kullanıyorsanız, ad ve soyad arasına nokta koymak için, 2 5 6 noktalarına basmadan önce 4'üncü noktaya basıp sonra nokta koymanız gerekir. Yani a.b şu biçimde yazılmalıdır: 1, 4, 256, 12. Alternatif olarak kısaltmaları arguman yazarken hızlıca kapatabilirsiniz.

Kişi adı yerine doğrudan bir e-mail adresi de yazabilirsiniz. @ işareti yazmak için, 4'üncü noktaya basabilirsiniz. Eğer kısaltmalı Braille kullanıyorsanız, @ işareti için kısaltmasız kipe geçmeniz gerekir ve bunun için, tek parmağınız 6'ıncı noktaya basılıyken diğer parmağınızı yukarı veya aşağı kaydırmalısınız.

SMS Metin Mesajları

.sms

Bu komut yeni bir satıra yazılıp yeni satıra geçildiğinde, yazdığınız mesajın yapıştırılmış olduğu bir SMS gönderme penceresi açılacaktır.

Burada da alıcının numarasını, alıcıyı kişi listenizden .mail komutunda olduğu gibi seçerek Braille klavyeden belirleyebilirsiniz. Yalnızca parametre olarak alıcının isminin bir kaç harfini girin. Örneğin,

.sms Adem

Adem'in numarasını kime alanına yapıştıracaktır. Tam telefon numarasını da arguman olarak verebilirsiniz.

Bir Numarayı Veya Kişiyi Aramak

.ara isim veya numara

Bu komutla verilen kişi veya numara aranır. Kişi adları .sms veya .mail komutlarında olduğu gibi kısaltılabilir. Arama parmağınızı aşağı kaydırarak yeni satıra geçtiğiniz an başlar.

Facetime araması

MBraille ile artık hem sesli, hem video Facetime araması yapabilirsiniz.

.ft isim veya numara ya da e-posta

Facetime Sesli aramaları için kullanılır.

.ftv isim veya numara ya da e-posta

Facetime Video aramaları için kullanılır.

Kişi, .sms veya .ara komutlarında olduğu gibi kısaltılabilir. Arama, siz yeni satıra kayar kaymaz başlar.

Takvim Girişleri Eklemek

MBraille ile .tkv komutunu kullanarak yeni takvim girişleri oluşturabilirsiniz. Geçerli metin takvime not olarak eklenir. Zamanı belirlemek için kullanılan argumanlar .tkv komutunu takip eder.

Kullanım:

.tkv başlık başlangıç [bitiş] [alarm [zaman]]

Örnekler:

.tkv "Kuru temizlemeye git" "15.07.2013 13:00" alarm 30 min

Yukarıdaki komut takviminize, 15 temmuz 2013 saat öğleden sonra 1 için 30 dakika öncesinde alarm ile bilgilendirileceğiniz "kuru temizlemeye git" başlıklı bir etkinlik eklemiş oldu.

.tkv Antalya 08.08.2013

Burada herhangi bir saat belirtilmediği için olay tüm gün olayı olarak eklenmiş oldu. Bu komuttaki başlık ve tarih içinde herhangi bir boşluk olmadığından, tırnak işaretlerine de ihtiyacımız yok.

.tkv "Piyano Dersi" "07.07.2013 14:00" "07.07.2013 15:00" alarm 1 hour

Bu komut başlangıç ve bitiş tarihi olan, ve olayın başlamasından 1 saat öncesinden uyarılacağınız bir takvim etkinliği eklemiş oldu.

.tkv Dişçi 2pm

Yalnızca saat belirtildiğinde, olayın gelecek 24 saat içinde olacağı ön görülür.

Parametreler arasında bir boşluk olmadığından, herhangi bir tırnak işareti gerekli değildir.

Saat, aşağıdaki biçimlerden biriyle belirtilebilir: 14:00, 14, 2pm ya da "2 PM".

Tarihi belirlemede kullanılan farklı formatlar da .tkv komutunda desteklenmektedir. ABD'de AY.GG.YY formatı daha çok anlaşılırken, ABD dışında, sıra Gün, Ay, Yıl; GG.AY.YY biçiminde kullanılmaktadır. Saatle ilgili olarak, 24 saat esası her zaman desteklenmekle birlikte, "1:00 pm" formatıda kullanılabilir.

Hızlı Yazma Testi

Yazma hızınızla ilgili pratik yapmak isterseniz, .tst komutuyla bunu yapabilirsiniz.

Kullanım:

.tst saniye

ya da

.tst cümle

Teste başladığınızda bir tuş sesi duyacaksınız. testi bitirdiğinizde başlangıçtaki sesi tekrar duyacaksınız. Eğer örnek cümleyi yazarken bir hata yaparsanız, bir sözcük sonrasında yazım hatasını bildiren başka bir tuş sesi duyacaksınız.

Örnekler:

.tst 10

parmağı aşağı kaydırın ve başlangıç sesini duyun. 10 saniye boyunca yazın ve 10 saniyenin bittiğini gösteren aynı sesi yeniden duyun. 3'üncü noktaya basın, diğer parmağı yukarı kaydırarak cümleleri incele moduna geçin ve sola doğru kayarak sonucunuzu öğrenin.

.tst yazılacak örnek metin

parmağı aşağı kaydırın ve başlangıç sesini duyun. "yazılacak örnek cümle" yazın ve boşluk veya yeni satır yaparak yazımı sonlandırın. yukarıdaki biçimde sonucu öğrenebilirsiniz. eğer yazım hatası yaparsanız, başka bir ses duyacaksınız ve hatanızı düzeltmeniz gerekecektir. metninizi hatasız olarak tekrar girdiğinizde, bitirdiğinizi gösteren sesi duyacaksınız. 3'üncü noktaya basın, Yukarı kayarak cümleleri incele moduna gelin ve sonucunuzu öğrenmek için sola kayın. Eğer 10'dan fazla hata yaparsanız test sona erer.

.tst wr

Bu, şu örnek cümlenin kısa yazılışıdır:

.tst The razor-toothed piranhas of the genera Serrasalmus and Pygocentrus are the most ferocious freshwater fish in the world. In reality they seldom attack a human.

Bu cümlenin türkçe anlamı şudur: ", Keskin dişli Serrasalmus ve Pygocentrus türünün piranaları dünyadaki en acımasız tatlı su balıklarıdır. aslında, bir insana nadiren saldırırlar." Bu ingilizce cümle Guinness dünya metin mesajı yazma rekoru denemesinde kullanılan resmi ibaredir. Records_and_competition

Google Kullanımı

Dilediğiniz an .google komutuyla google araması yapabilirsiniz. Bu komut sonrasında sonuçları görüntülemek için Safari tarayıcısı açılacaktır.

Kullanım:

.google sözcük1 sözcük2

komutu .goo olarak da kısaltabilirsiniz.

Örnek:

.goo "Albert Einstein"

Normal google aramasından olduğu gibi aradığınız terimleri tırnak içine alabileceğinizi unutmayın. Eğer herhangi bir parametre belirlemezseniz tüm yazdığınız sözcükler aramada kullanılır.

Web Tarayıcısını Açmak

Herhangi bir url adresini .web komutuyla açabilirsiniz.

Kullanım:

.web url

Örnek:

.web www.engelsizerisim.com

Başlangıca http:// eklemek zorunda değilsiniz. Ancak dilerseniz ekleyebilirsiniz. Örneğin, bir link yapıştırıyorsanız, eğer url size çok anlamlı gelmiyorsa, sistem sizi doğrudan google içine götürebilir.

Dosya Yönetimi ve Dropbox desteği

.aç dosyaadı

dosyaadı.txt dosyasını MBraille klasörü içersinden açar. Eğer TXT dışında bir uzantı kullandıysanız, bunu belirtmeniz gerekir

.aç

dosya adı olmaksızın verilen nokta aç komutu /MBraille klasöründe bulunan dosyaların listesine gözatmanızı sağlar.
Eğer dosya adını hatırlamıyor ama A ile başladığını hatırlıyorsanız, ".aç A" yaparak dosya adında A geçen dosyaları listeleyebilirsiniz.

liste içinde gezmek için parmağı sola sağa veya yukarı aşağı kaydırın. istediğiniz dosyayı açmak için çift dokunun. İşlemi iptal etmek isterseniz ekranın en altında iptal düğmesi bulunmaktadır.

.kaydet

Metin ara belleğindeki metni açıldığı dosya adıyla kaydeder. Eğer yeni bir metin ara belleğiyse, dosya adı varsayılan olarak notes.txt olarak kaydedilir.

.kaydet dosyaadı

Geçerli metin ara belleğini dosyaadı.txt olarak kaydeder. Dosya /MBraille klasörüne kaydedilir ve buraya dosya gezgininden veya p c'nize bağlandığınızda ulaşabilirsiniz.

.sil dosyaadı

Sizden onay alarak dosyayı siler. Eğer dosya adını boş bırakır veya bir kısmını yazarsanız, eşleşen dosyaların listesi size sunulacaktır.

Dropbox

Ayarlardan Dropbox dosya eşzamanlamasını açabilirsiniz. Bu durumda tüm dosya yönetim komutları Dropbox üzerinde çalışacaktır.

Dropbox içersinde, dosyalar applications/MBraille içinde saklanacaktır.

Metin rumuzları oluşturmak için rumuz komutları

rumuzlarla isteğe bağlı metinlerinize kısaltmalar oluşturabilirsiniz. Rumuz boşluk veya yeni satır için parmağınızı kaydırdınızda genişleyerek belirlediğiniz metne dönüşür.

Örnekler:

.rumuz adm: Engin Yılmaz

Artık yalnızca adm yazarak Engin Yılmaz yazabilirim.

Eğer kısaltacağınız şey kısaltmayı sonlandıracak boşluklar içermiyorsa, tırnak işaretine gerek yoktur. Böyle bir şeye ihtiyacınız olduğunda, şu biçimde yapabilirsiniz:

.alias ans: " Buraya imzanız gelecek: "

Rumuzunuzda yeni satırlarda olsun istiyorsanız, bu satırları \n (ters bölü n) yaparak gösterebilirsiniz. Örneğin aşağıdaki mailimza rumuzu

.rumuz mailimza: "\nKucak dolusu sevgilerimle,\n\nEngin\n\nMBraille ile gönderildi -- www.engelsizerisim.com\n"

Böyle bir durumda mailimza şu biçimde genişler:

Kucak dolusu sevgilerimle,

Engin

MBraille ile gönderildi -- www.engelsizerisim.com

Öte yandan MBraille her braille tablosunda ters bölü sembolü barındırmayabilir ve böyle uzun kayıtları \n ile yapmak çok uygun olmayabilir. Bu yüzden daha iyi bir yol var:

.rumuz rumuzum metin

Bu komut mevcut MBraille metnini rumuz metni olarak alacaktır. Lütfen dikkat: rumuz adından sonra iki nokta işareti olmayacaktır. örneğimizdeki rumuz adı olan rumuzum kelimesinden sonra iki nokta işareti koymadan metninizi yazmalısınız.

İpucu: Mevcut olanlara dayayanan yeni nokta komutları oluşturabilirsiniz. Örnek:

.rumuz .sa: .sms adem

Rumuzları listeleme

.rumuz

Tanımladığınız tüm rumuzları listeleyecektir.

Kaydetme ve yükleme

.rumuz kaydet

Rumuzları alias.mb adlı bir dosyaya kaydedecektir. Bu dosyada tanımlaan rumuzlar MBraille başladığında otomatik olarak yüklenecektir.

Eğer Dropbox kullanıyorsanız, rumuzlarınızın cihazlarınız arasında otomatik olarak eşzamanlanacağını hatırda tutun. alias.mb basit bir metin dosyası olduğundan, alias.mb dosyasını değişiklik yapmak için herhangi bir editörle açabilir,
ya da yararlı bulduğunuz bir alias.mb dosyasını arkadaşlarınıza gönderebilirsiniz. Dosya bir başka MBraille programına iTunes veya Dropbox ile transfer edilebilir.

Elbette alias.mb dosyasını doğrudan MBraille içinde düzenleyebilirsiniz. bunun için ".aç alias.mb" komutuyla dosyayı açıp, .kaydet komutlarını kullanarak değişikliklerinizi kaydedebilirsiniz.

Dosya biçimi:

rumuzum1: tanım rumuzum2: bir başka rumuz tanımı

Boş satırlar ve # ile başlayan satırlar yok sayılır. (.rumuz kaydet komutunun dosyanın üzerine yazdığını ve rumuzları alfabetik olarak sıraladığını hatırda tutun. komutlar kaybolur.)

İki nokta yerine, '=' işaretini de rumuz tanımının başlangıcını göstermek için kullanabilirsiniz. En soldaki işaret geçerlidir. (Her braille tabloda '=' işareti olmadığından, ':' işaretini varsayılan olarak seçtim.)

Rumuz çağırma

.rumuz yükle

alias.mb dosyasını MBraille uygulamasını kapamadan çağıracaktır. Bu şekilde alias.mb dosyasını bir PC'de düzenleyip, Dropbox MBraille klasörüne kaydederek test için telefonunuza hemen yükleyebilirsiniz.

Rumuzları silme

Mevcut bir rumuzu silmek için yalnızca boş olarak tanımlamanız yeterli.

.rumuz mailimza:

Önceden oluşturduğumuz ileti imzasını silecektir.

tüm rumuzlardan kurtulmak için, Boş bir alias.mb dosyası kaydedip .rumuz yükle komutuyla bu dosyayı çağırabilirsiniz.

Notlar

Rumuz genişlemeleri herhangi bir braille kısaltmasından önce genişleyecektir. Rumuz genişlemesi yinelenemez. alias.mb dosyasında, satırların başına ".rumuz " komutu koymanıza gerek yoktur.

Üçüncü parti uygulamalarla çalışma

MBraille Aşağıdaki üçüncü parti uygulamalara da nokta komutlarıyla erişebilmektedir. .yrd uygulama adı komutuyla uygulamaya özel yardım alabilirsiniz.

Alfabetik sıraya göre

BlindSquare fonksiyonları

BlindSquare fonksiyonları için MBraille programını kullanabilirsiniz. yeni bir satıra geçin ve önce nokta yazın ardından bsq komutu ve olası argumanları yazın. komutunuzu Blindsquare ile yerine getirmek için parmağınızı aşağı kaydırın.

Ara

BlindSquare uygulamasını açar yakın yerler ve adresler aramasını gerçekleştirir.

Kullanım:

.bsq ara [Arama terimi]

Örnek:
KomutTanım
.bsq ara StarbucksStarbucks araması yapar.
.bsq ara Etiler No 5Etiler No 5 adresini arar.

Check in

BlindSquare uygulamasını Foursquare ile yakın bir yere check in yapmak için açar. BlindSquare etrafınızdaki yerleri listeleyecektir ve siz doğru yeri seçtiğinizde oraya check in yapabilirsiniz. eğer check in için bir komut yazdıysanız bu da dahil olacaktır

Kullanım:

.bsq checkin [comment]

Örnek:
KomutTanım
.bsq checkin merhaba size!BlindSquare sizi yakınınızdaki bir yere check in yapacak ve "Merhaba size! sözünü komut olarak chek in noktasına ekleyecektir
.bsq checkin Evdeyim

Önemli Nokta Ekle

Blindsquare uygulamasını açmanızı ve o anki konumunuzu yerlerim listesine eklemenizi sağlar. gerekirse, bir yer ismi ile, metre veya feet olarak bir bildirim mesafesi de belirleyebilirsiniz.

Kullanım:

.bsq ekle [Yer adı] [Uyarı Mesafesi]

Örnek:
KomutTanım
.bsq ekle EvO anki konumunuzu yerlerim listesine ekler ve "Ev" olarak adlandırır
.bsq ekle İş yeri 50O anki konumunuzu yerlerim listesine ekler, ve "İş yeri" olarak adlandırır. Blind Square ayarlarınıza bağlı olarak 50 metre veya feedlik bir uyarı mesafesi de ayarlar.

Etrafına Bakın

Blind Square uygulamasını Etrafına Bakınma kipinde açar.

Kullanım:

.bsq etraf

Neredeyim?

BlindSquare uygulamasını açar ve o an bulunduğunuz adres ve konumla ilgili bilgileri verir.

Kullanım:

.bsq neresi

Git

cihazınızda yüklü üçüncü parti bir navigasyon uygulaması kullanarak yerlerim listesindeki bir yere gidebilmek için blindsquare uygulamasını açar. Bu, Blindsquare içinde güzergah planlama özelliğinin kullanıldığı ekranla eşdeğerdir.

Kullanım:

.bsq git [yerlerim listesinde bir arama terimi]

Örnek:
KomutTanım
.bsq navigate Ev cihazınızdaki yerlerim listesinde "Ev" olarak adlandırılan noktaya navigasyon başlatır.

İzleme

yerlerim listesinde izlediğiniz yerlerin bilgisini göstermek için BlindSquare uygulamasını açar

Kullanım:

.bsq izle [search term for place in My Places list]

Örnek:
KomutTanım
.bsq izle Ev yerlerim listenizde "Ev" olarak adlandırılan yere izleme başlatır

İzlemeyi durdur

BlindSquare uygulamasını açar ve tüm izlenen yerlerin izlemesini durdurur

Kullanım:

.bsq durdur

BlindSquare başlat

BlindSquare uygulamasını başlatır

Kullanım:

.bsq başlat

Drafts

Draft uygulamasında .drafts veya kısa olarak .da nokta komutlarıyla yeni notlar oluşturabilirsiniz.

Kullanım:

.drafts

Eğer Drafts içindeyseniz ve mevcut bir notu MBraille içinde açmak istiyorsanız, aşağıdaki MBraille URL işlemini yapmalısınız.

mbraille://x-callback-url/edit?text=[[draft]]
Düzenlemeleriniz sonrasında, nokta da yazıp yeni satıra geçerek yeni bir not olarak düzenlenmiş yeni versiyonla draftsa dönebilirsiniz.

Drafts içindeki aynı notu düzenlemeye devam etmek istiyorsanız, değişikliklerinizi transfer etmek için panoyu kullanmanız gerekmektedir.

InstaBrowser

InstaBrowser kullanıyorsanız, bu tarayıcıyla herhangi bir url açabilirsiniz. bunun için .ibr komutunu kullanmalısınız.

Kullanım:

.ibr url

Örnek:

.ibr mpaja.com

başa http:// ineklemeniz gerekmez, ancak örneğin bir bağlantı yapıştırıyorsanız kullanabilirsiniz.

NoteMaster

.notemaster komutuyla veya kısa olarak .nm komutuyla NoteMaster uygulamasını açabilirsiniz.

Kullanım:

.nm [isim]

eğer bir isim sağlarsanız, sağladığınız isimli bir mevcut not açılır. MBraille ile yazdığınız metin panoda kalır, ve NoteMaster içine yapıştırılmak için hazırdır.

Skype araması

Eğer cihazınızda skype yüklüyse, doğrudan bir skype kişisini arayabilirsiniz.

Kullanım:

.skype skype-id

Skype uygulamasını açar ve verilen skype kişisini arar.

Spotify araması

.spotify veya kısa olarak .spfy komutuyla spotify araması yapabilirsiniz.

Kullanım:

.spotify Arama Terimi

Spotify arama sonuçlarını açar.

Whatsapp mesajlaşma

Eğer cihazınızda Whatsapp yüklüyse, bir Whatsapp kişisine mesaj gönderebilirsiniz.

Kullanım:

.whatsapp kişi

Whatsapp uygulamasını açar ve otomatik olarak MBraille üzerinden alıcı ve mesaj metni alanlarını doldurur. .wup .whatsapp komutunun kısa halidir.

Eğer kişiyi Whatsapp içinden seçmek, Ancak mesaj metnini MBraille üzerinden yazmak isterseniz, Whatsapp uygulamasını kişi argumanı olmaksızın açabilirsiniz.

Yardım Alma

Braille klavyeden doğrudan yardıma başvurmak için .yrd komutunu verebilirsiniz.

Kullanım:

.yrd [konu]

Örnekler:

.yrd

Herhangi bir arguman olmadan verilen .yrd komutu sizi doğrudan tüm yardımın başına götürür.

.yrd sms

Bu komut .sms ile ilgili yardım komutlarını verir.

.yrd yardım

Bu komut şu anki bölümü görüntüler.

.yrd için mevcut komutlar: tweet, facebook, mail, sms, ara, tkv, google, web, yrd, geribildirim ve düzenleme konularıdır.

Geri Bildirim Vermek

MBraille mail grubuna mesaj göndermek için, .grbldrm komutunu verebilirsiniz.

Kullanım:

.grbldrm [konu]

Örnekler:

.grbldrm Çok iyi bir iş çıkardığınız için teşekkürler, bravo!

Herhangibir arguman olmadan .grbldrm komutu varsayılan mail grubu konusu olan "MBraille feedback" konusunu kullanır.

Braille Tablosunun Dilini Değiştirme

Eğer telefonunuzun dili kullanmak istediğiniz braille tablo diliyle eşleşmiyorsa veya farklı dillerde braille biliyorsanız,

.dil komutuyla, Braille tablonuzun dilini hızlı biçimde değiştirebilirsiniz.

Kullanım:

.dil [dil kodu] [save]

Örnekler:

.dil da

braille tablonun dilini o an için danimarkaca yapacaktır.

.dil da save

Kullanılan dil tablosunu kaydedecek, böylece MBraille yeniden başladığında Danimarkacayla başlamayı anımsayacaktır.

Kendinden Ses

iOS 7 ile birlikte Braille klavyeyi VoiceOver açık değilken de kullanabilirsiniz. MBraille, VoiceOver programının açık olmadığını saptayacak ve otomatik olarak kendi seslerini kullanacaktır.

Kendinden ses, başka özellikler de getiriyor:

Kendinden Sese özel komutlar

Nokta dil komutuyla ses dili otomatik olarak değişir.

Ayrıca nokta "ayr ses" komutuyla Braille tabloyu değiştirmeden sesi değiştirebilirsiniz.

Kullanım:

.ayr ses [dil-kodu]

Dil-kodu iki harfli kodlardır. örnek: en,es,fr,de,pt, tr,... vs.

Farklı bir ingilizce lehçe seçmek için, aşağıdaki ses adlarını kullanabilirsiniz.

.ayr ses daniel

Britanya ingilizcesi.

.ayr ses allison

Amerikan ingilizcesi.

.ayr ses moira

İrlanda İngilizcesi.

.ayr tessa

Güney Afrika İngilizcesi.

BCP 47 dil etiketlerini kullanarak da sesi belirleyebilirsiniz. Örneğin,

.ayr ses fr-CA

Sesi Kanada Fransızcası olarak ayarlar.

Ses hızı ve düzeyini ayarlamak için de komutlar kullanabilirsiniz.

.ayr hız 1-10

Etkin dildeki hızı değiştirmek içindir.

.ayr dzy 0-10

Etkin dildeki ses düzeyini değiştirmek için kullanılır.

Ses hız ve düzeyi dil ve lehçeye özeldir. Yani eğer yabancı bir dil öğreniyorsanız, Ses düzeyinin bir nebze daha yüksek olması ve hızın daha düşük olması öğrenmeyi kolaylaştırabilir.

Metni Düzenleme

MBraille ile basit metin düzenlemeleri yapabilir, Yazdıklarınızı inceleyebilir ve metinleri seçme, kopyalama, kesme ve yapıştırma ile bir yerden başka bir yere taşıyabilirsiniz. Düzenleme yapmak için başka uygulamalardan bile MBraille içine metin yapıştırabilirsiniz.

Tüm düzenleme el hareketleri aynı prensip doğrultusunda çalışır. El hareketini seçmek için tek elinizdeki parmaklarınız bir veya daha fazla Braille noktasına basılı durumda kalır. Ardından seçili el hareketini etkinleştirmek için diğer eliniz yukarı, aşağı, sağa veya sola kaydırılır.

Mevcut bir metni düzenlerken veya noktalama işaretleri girerken çoğunlukla kısaltmasız Braille kullanmak daha yararlı olacaktır. Metin girerken kısaltmaları hızlıca açıp kapamak için, bir parmağınız 6'ıncı noktaya basılıyken diğer parmağınızı yukarı veya aşağı kaydırabilirsiniz.

Metni İnceleme

Tek parmağınızla Braille 3'üncü noktaya basın. Sağa ve sola kayarak metninizin VoiceOver tarafından sözcük sözcük okunması için diğer parmağınızı kullanın. El halen 3'üncü noktada basılıyken diğer parmağı yukarı kaydırarak okuma birimini cümle olarak değiştirebilirsiniz. Böylece parmak sağa veya sola kayarken cümle cümle okuma sağlarsınız. Son okunan cümledeki sözcükler arasında gezmek için, parmağınızı bu sefer aşağı kaydırmanız gerekir. Son okunan kelimedeki karakterleri görmek içinse, parmağınızı bir kez daha aşağı kaydırmanız gerekir. Yani el 3'üncü noktaya basılıyken parmağı aşağı yukarı hareket ettirerek okuma birimini karakter, sözcük ve cümle olarak değiştirebilir, seçili birimde okuma yapmak için yine el 3'üncü noktaya basılıyken diğer eli sağa ve sola kaydırabilirsiniz. İnceleme modu parmağınızı 3'üncü noktadan çektiğinizde sonlanır.

Ekleme Noktasını Taşıma

Metin içinde inceleme işlevini kullanarak dolaşın. Aradığınız noktayı bulduğunuzda, eliniz halen 3'üncü noktada basılıyken 1'inci noktaya basıp parmağınızı 1'den çekin. Metin içinde inceleme modunda dolaşırken, metnin sonundan başına doğru gidiyorsanız, ekleme noktasını taşıdığınızda, imleç okuma biriminizin başına gelir. Yani parmağı sözcük sözcük sağa sola kaydırıyorsanız, sondan başa doğru gelirken, ekleme noktasını taşıdığınızda imleç son okunan sözcüğün başına gelecektir. Eğer metnin başından sonuna doğru sözcük sözcük kayıyorsanız, bu durumda ekleme noktasını taşıdığınızda imleç son okunan sözcüğün sonuna gelir.

Alternatif olarak ekleme noktasını böyle taşımak yerine, Ayarlardaki inceleme imlecini izle anahtarını açık hale getirdiğinizde, siz metni incelerken ekleme noktası da otomatik taşınmış olacaktır.

İnceleme sırasında metnin en başına gitmek için eliniz 1 ve 3. noktalara basılıyken, diğer parmağınızı sola, en sonuna gitmek için de sağa kaydırabilirsiniz.

Metni Seçme, Kopyalama ve Yapıştırma

İnceleme işlevini kullanarak metin içinde dolaşın. Aradığınız noktayı bulduğunuzda, eliniz halen 3'üncü noktada basılıyken 2'inci noktaya da basın. El 2 ve 3'te basılıyken metin içinde sağa sola kaydığınızda, okunan metinler seçilecektir. Siz hareket ettikçe, VoiceOver seçilen metni belirtecektir. Seçilen metni kopyalamak için, 2 ve 3 halen basılıyken 5'inci noktaya basın. Seçili metni kesmek için, bu sefer 4'üncü noktaya basın.

Seçiminizi bulunduğunuz yerden sona kadar veya bulunduğunuz yerden başa kadar genişletmek için, eliniz 123 noktalara basılıyken, sona doğru seçmek için diğer parmağınızı sağa, başa doğru seçmek için sola kaydırın.

Metni mevcut ekleme noktasına yapıştırmak için bir parmak 2'inci noktaya basılıyken diğer parmağınızı aşağı kaydırın. O an panodaki metni duymak için el yine 2'inci noktaya basılıyken diğer parmağınızı yukarı kaydırın. MBraille kopyalama ve kesme fonksiyonlarıyla panoya aldığınız metni yapıştırabileceğiniz gibi başka bir uygulamadan kopyaladığınız metni de yapıştırabilirsiniz.

Arama

Arama kipine girmek için 4,5,6 noktalara parmaklar basılıyken diğer parmağınızı yukarı veya aşağı kaydırın.

Süpürme yönü arama yönünü de belirler. aşağı süpürme ileri, yukarı süpürme geriye doğru arama yapacaktır.

Arayacağınız şeyi yazın ve yeni satır için aşağı kaydırın. Arama o an imlecin olduğu yerden seçilen yöne doğru yapılacaktır. bulunduğunda, imleç ilk eşleşen sonucun hemen başına konumlanır ve eşleşen kaydın olduğu satır numarası ve cümle söylenir.

Bir sonraki eşleşmeye gitmek için tekrar aşağı kaydırın. Arama otomatik olarak sona ya da başa dönecektir. Eğer bu biçimde arama yönü değişirse, bunu duyacaksınız.

Arama kipinden çıkmak için 4,5,6. noktalara basılıyken yine diğer parmağı aşağı veya yukarı kaydırın. İmleç son eşleşmenin solunda kalacaktır.

Yazım Kontrolü

Yazım kontrol yardımını MBraille ayarlarından yapılandırabilirsiniz.

Yazım kontrolü için 3 seçeneğiniz bulunmaktadır:

  1. Yazım kontrolü yap. MBraille her yanlış yazılan sözcükte bip sesi çıkaracaktır. Bu seçenek ana anahtardır ve açık değilse, yazım kontrolü yapamazsınız.
  2. Yalnızca sözcük incelemesi sırasında yazım kontrolü yap. Bu seçenek yazım kontrolünü yazım sırasında bip sesleriyle bölünmeyeceğiniz şekilde değiştirir ve yalnızca sözcük sözcük metin içersinde gezinirken yazım yanlışlarını duymanızı sağlar.
  3. Önerileri otomatik olarak harf harf kodla. Bu seçenek yazım önerilerinin nasıl söyleneceğini belirlemenizi sağlar.

Ayarlardaki ilk anahtar yazım kontrolünü açıp kapayan ana anahtardır

Yazım yanlışlarını düzeltme

MBraille bir yazım yanlışı algıladığında, otomatik olarak önerilerin listesini de gösterebilir

Bir öneriyi şöyle bir parmak hareketiyle seçebilirsiniz:

Yazarken veya inceleme yaparken yazım yanlışını gösteren bip sesini duyduğunuzda, Parmağınız birinci noktaya basılıyken, diğer parmağınızı aşağı veya yukarı hareket ettirerek herhangi bir yazım önerisini seçebilirsiniz. Listedeki ilk seçenek, öyle kalmasını isteyebileceğiniz düşünülerek yanlış yazılan sözcük olarak bulunur. Parmaklarınızı kaldırdığınız anda seçim yapılmış olur ve yazmaya devam edebilirsiniz.

Eğer ayarlarda önerileri otomatik olarak harf harf kodlayı seçtiyseniz, Önerileri aşağıdaki Merhaba kelimesindeki gibi duyarsınız.

"Merhaba, m,e,r,h,a,b,a"

Ayarlardan bağımsız olarak, parmağınız birinci noktaya basılıyken diğerini sağa doğru hareket ettirerek herhangi bir öneriyi harf harf kodlatabilirsiniz. Bu özellik ayrıca kaç adet yazım önerisi olduğunu da şu biçim de bildirecektir:

merhaba, m,e,r,h,a,b,a, 4 bölü 14

Kullanıcı yazım sözlüğü

yazdığınız sözcüğü yazım sözlüğüne eklemek için, Parmağınızı birinci noktaya basılı tutun. böylece yazdığınız ve bip sesinin çıkmasına neden olan seçenek üzerinde olacaksınız. ardından parmağınız birinci noktaya basılıyken diğer parmağınızı sola kaydırın. Sonrasında, sözcüğü eklemek isteyip istemediğinize dair bir onay sorusuyla karşılaşacaksınız.

.szlk nokta komutu kullanıcı sözlüğüne eklediğiniz sözcükleri listeler. dilerseniz bunlardan birini sözlükten çıkarabilirsiniz.

MBraille ayarlarını değiştirme

Bazı MBraille komutlarını .ayr komutuyla kontrol edebilirsiniz.

Kullanım:

.ayr [ayar-adı] [değer]

Bu şekilde kontrol edilebilen mevcut ayarlar şunlardır:

.ayr auto-caps [on|off]

Eğer "on" denilerek açık yapılırsa, noktalama işaretinden sonra gelen ilk harf büyük olacaktır.

.ayr otomatik-temizle [on|off]

Eğer bu ayar açıksa, MBraille arka plana geçtiğinde, MBraille metin arabelleğindeki metin silinir ve yalnızca yapıştırılmak üzere panoda kalır.

.ayr tklmyk [on|off]

Yeni satır sesini açar veya kapar.

.ayr hassasiyet [değer]

Kaydırma hassasiyetini 18 ile 50 arasında ayarlar. Değer küçüldükçe hassasiyet artar. Varsayılan değer 28'dir. Eğer değeri 18 olarak ayarladıysanız ve parmak uçlarınız biraz fazla gerginse, Değeri değiştirmekte güçlük yaşayabilirsiniz.

.ayr salla-sil [on|off]

Metni cihazı sallayarak silmenizi sağlar. Varsayılan olarak açıktır.

.ayr kayma-yon-degisimi

Ekran karşıda modundayken yukarı aşağı kayma yönünü değiştirir.

.ayr

Geçerli ayar değerlerini belirtir.

Türkçe Braille Noktalama işaretleri

Aşağıda verilen noktalama işaretleri kısaltmalı yazı sırasında çeşitli heceleri de temsil ettiklerinden kısaltmalı Braille yazımı sırasında önlerine 456 konulmalıdır. Kısaltmasız Braille yazarken doğrudan kullanılabilirler. Nokta,ünlem, iki nokta ve noktalı virgül işaretleri gerek kısaltmalı gerek kısaltmasız Braille yazarken 456 olmadan kullanılabilir.

İşaret Braille sembol
. (nokta) 256
, (virgül) 2
; (noktalı virgül) 23
: (iki nokta) 25
! (ünlem 235
? (soru işareti) 236
@ (at işareti) 4
_ (alt çizgi) 456
\ (ters bölü) 156
“ (tırnak) 356 (aynı biçimde açılıp kapanır)
( ) (parantez aç kapa) 2356 (aynı biçimde açılıp kapanır)
+ (artı) 56-26
- (kısa çizgi veya eksi) 36
* (çarpı) 56-236
/ (bölü) 34
Rakam işareti 3456
# (diyez işareti) 1456
Büyük harf işareti 6
Tüm kelime büyük harf 6-6

Türkçe Kısaltmalar

Aşağıdaki kısaltmalar 1992 yılında Milli Eğitim Bakanlığı Yayınlarınca çıkarılan Braille yazım klavuzu dikkate alınarak hazırlanmıştır. Ancak bazı noktalarda, sistemi bilgisayar diline uyarlayabilmek amacıyla çeşitli eklemeler yapılmıştır. Ayrıca 1992 yılı öncesi kısaltma klavuzunda bulunan ve günümüzde de sık kullanıldığı öngörülen bazı kısaltmalar da sisteme eklenmiştir.

Bir Harfli Kısaltmalar

Bir harfli kısaltmalar 28 tanedir. Bir harfli bir kısaltma ek alıyorsa, ek öncesinde kesme işareti 3. Nokta konulmalıdır. Bir harfli Kısaltmayı değil de yalnızca bir harfi yazmak istiyorsanız, Harf öncesinde 56 noktalara basın. Örnek: a: 56-1

Kısaltma Kelime Braille Karşılık
A aynı 1
B büyük 12
C can 14
Ç çok 16
D daha 145
E ekonomi 15
F fakat 124
G göre 1245
Ğ eğer 126
H her 125
I kısa 35
İ için 24
J gün 245
K kadar 13
L ilgi 123
M meydan 134
N neden 1345
ö öyle 246
p para 1234
r artık 1235
s sonra 234
ş şey 146
t taraf 2345
u uygun 136
ü dünya 1256
v var 1236
y yok 13456
z zaman 1356

Çok Harfli Kısaltmalar

En az 2 veya daha fazla harfin bir araya gelmesiyle oluşturulan kısaltmalardır. 116 tanedir. Bir ek alacaklarsa ayrı bir işaret konulmasına gerek yoktur. Örnek: kendini knni

Harfler kısaltma Braille sembol
Bb bununla beraber 12-12
biçim 12-16
Bd beden 12-145
bağımsız 12-126
Bl bilgi 12-123
Bn bundan 12-1345
Br beraber 12-1235
Bs basit 12-234
başka 12-146
Bt bütün 12-2345
By böyle 12-13456
Bz bazı 12-1356
Cd cadde 14-145
Cm cumhuriyet 14-134
Cs cisim 14-234
Cv cevap 14-1236
Cva cevaba 14-1236-1
Cvı cevabı 14-1236-35
Çb çabuk 16-12
Çbc çabucak 16-12-14
Çc çocuk 16-14
Çca çocuğa 16-14-1
Çcu çocuğu 16-14-136
Çğ çoğu 16-126
Çl çalışkan 16-123
Çn çünkü 16-1345
Çş çeşit 16-146
Çv çevre 16-1236
değil 145-126
Dl dolayı 145-123
Dm demek 145-134
Dn deney 145-1345
Dv devlet 145-1236
Dz deniz 145-1356
Fb fabrika 124-12
Fz fazla 124-1356
Gb gibi 1245-12
Gc gece 1245-14
gerçek 1245-16
Gçe gerçeğe 1245-16-15
Gçi gerçeği 1245-16-24
Gk gerek 1245-13
Gki gereği 1245-13-24
Gn genel 1245-1345
Gz güzel 1245-1356
Hb haber 125-12
hiç 125-16
Hl halk 125-13
Hm hemen 125-134
Hn hangi 125-1345
Hp hepsi 125-1234
Hy hayat 125-13456
Hz hazır 125-1356
Kb kabul 13-12
küçük 13-16
Kçe küçüğe 13-16-15
Kçü küçüğü 13-16-1256
Kd kadın 13-145
Kh kahraman 13-125
Kl kolay 13-123
Kn kendi 13-1345
Ks kısım 13-234
Kt kitap 13-2345
Kta kitaba 13-2345-1
Ktı kitabı 13-2345-35
Kv kuvvet 13-1236
Kz kuzey 13-1356
Lz lazım 123-1356
Md madde 134-145
Ml millet 134-123
Mm memleket 134-134
Nc ancak 1345-14
niçin 1345-16
Nd Anadolu 1345-145
Nh nehir 1345-125
Nn anne 1345-1345
Ns insan 1345-234
Rk arka 1235-13
Rn örneğin 1235-1345
Rs arası 1235-234
Rt orta 1235-2345
Sb sebep 234-12
Sc sıcak 234-14
Sca sıcağa 234-14-1
Scı sıcağı 234-14-35
soğuk 234-126
Sğa soğuğa 234-126-1
Sğu soğuğu 234-126-136
Sk eski 234-13
Sm Osmanlı 234-134
Sr soru 234-1235
Sv savaş 234-1236
Şğ aşağı 146-126
Şh şehir 146-125
Şk şekil 1146-13
Şm şimdi 146-134
Şt işte 146-2345
Şy şöyle 146-13456
Tb tabiat 2345-12
Tk türk 2345-13
Tp toprak 2345-1234
Tpa toprağa 2345-1234-1
tpı toprağı 2345-1234-35
ty türkiye 2345-13456
vt vatan 1236-2345
yd aydın 13456-145
yk yukarı 13456-13
yl yalnız 13456-123
yn yeni 13456-1345
yr yarar 13456-1235
yv yavaş 13456-1236
yy yeryüzü 13456-13456
zl özel 1356-123
zn uzun 1356-1345
zr üzere 1356-1235

Hece Kısaltmaları

22 tanedir. İstisnaları olmakla birlikte kendileri birer kelime olmayıp kelime içlerinde kullanılan kısaltmalardır. Ba (235), bu (23), ha (25) ve ka (256) heceleri kelime sonlarında kullanılamaz. Kullanıldıklarında noktalama işaretleri olarak algılanır. Ayrıca ka (256) kelime başında da kullanılmaz. Bu sayılanlar dışında Kısaltmalar açıkken tüm noktalama işaretlerini MBraille ile yazmak için başına 456 koymanız gerekmektedir.

Hece kısaltmaları arasında yer alan w (2456), q (12345) ve x (1346) harflerini yazabilmek için harf öncesinde 4’üncü noktaya basılmalıdır.

Hece Braille Karşılık
Ba 235
Be 356
Bir 2346
Bu 23
Da 1456
De 2456
Di 12346
Ha 25
Ka 256
Ki 3456
La 123456
Le 346
Ma 34
Na 1346
Ne 12345
Sa 156
Se 345
Ta 23456
Te 12456
Ve 26
Ya 1246
Ye 12356

Kelime Kökü fiil Kısaltmaları (5 nokta kısaltmaları)

Bu kısaltmalar 46 tanedir. Harf ve çeşitli hecelerin başına 5’inci nokta getirilerek oluşturulur. Türkçede en sık kullanılan fiillerden oluşmuştur. Kısaltma sonrası kelimeler ayrı bir işaret konulmaksızın ek alabilir. Bu 46 kısaltmaya, yor eki eklendiğinde son harfi değişen incele, harca, tamamla, anla, topla, söyle, başla, uğra, bekle, oyna kısaltmalarının ünlü uyumuna uyarak yor ekini kullanabilmeleri için yanlarına 56-o getirildiğinde doğru şekli alabilecekleri kısaltmalar da eklenmiştir. Böylelikle toplam 56 kısaltmaya ulaşılmıştır.

Braille Sembol kelime kökü
5-12 bil
5-14 incele
5-14-56-135 inceliyor
5-145 dur
5-15 eğit
5-124 faydalan
5-1245 gel
5-126 öğren
5-125 harca
5-125-56-135 harcıyor
5-35 kır
5-24 iste
5-24-56-135 istiyor
5-13 kullan
5-123 alış
5-134 tamamla
5-134-56-35 tamamlıyor
5-1345 anla
5-1345-56-135 anlıyor
5-135 sor
5-246 gör
5-1234 topla
5-1234-56-135 topluyor
5-1235 bırak
5-234 söyle
5-234-56-135 söylüyor
5-146 başla
5-146-56-135 başlıyor
5-2345 tut
5-136 uğra
5-136-56-135 uğruyor
5-1256 yürü
5-1236 vur
5-13456 yetiş
5-1356 gözle
5-235 bulun
5-356 bekle
5-356-56-135 bekliyor
5-2346 koş
5-1456 yüksel
5-2456 geç
5-12346 düşün
5-256 kalk
5-3456 koy
5-123456 konuş
5-346 öğret
5-34 oyna
5-34-56-135 oynuyor
5-1346 oku
5-12345 göster
5-156 yerleş
5-345 yara
5-23456 getir
5-12456 götür
5-1246 yaşa
5-12356 büyü

Kelime Parçası Kısaltmaları (45 ve 56’lı kısaltmalar)

Aşağıda verilen kısaltmalar Türkçede en sık kullanılan ekleri kısaltmak amacıyla hazırlanmışlardır. 40 tanedir ancak yor ve ken dışında her biri 2 ya da 4 biçim alabilir. Bu kısaltmalar kelime başlarında kesinlikle kullanılamaz. Aynı kısaltmanın hangi durumda hangi versiyonunun kullanılacağı kısaltma öncesi kullanılan son sesli harfe göre otomatik olarak belirlenir. MBraille ile birlikte yazım sırasında ilk kez 45 ve 56’lı kısaltmalar doğru biçimde kullanılabilecektir. Eğer bir kısaltma “ları leri” örneğinde olduğu gibi 2 biçim alıyorsa, kısaltma öncesindeki son sesli harfin kalın veya ince oluşuna, yani büyük ünlü uyumuna göre hangi biçimin kullanılacağı belirlenir. Eğer 56-15 öncesindeki son sesli harf a, ı, o veya u ise “ları” e, i, ö veya ü ise “leri” kısaltması boşluk verildiğinde ekranda görülecektir.

Eğer bir kısaltma “45-14: ınca, ince, unca, ünce” örneğinde olduğu gibi 4 biçim alıyorsa, bu durumda büyük ünlü uyumunun yanısıra harflerin düzlük ve yuvarlaklıklarına göre belirlenen küçük ünlü uyumu da dikkate alınır ve sesli harfler 4 grupta toplanır: 1) a ı. 2) eei. 3. Ou. 4. Öü.

Buna göre kısaltma öncesi son sesli harf bu gruplardan hangisine aitse, ek kısaltması da aynı gruptaki sesli harfli versiyonuyla ekranda görülecektir.

Örnek:

1-123-414: alınca

13-15-234-45-14: kesince

135-123-45-14: olunca

246-123-45-14: ölünce

Yukarıdaki açıklamalarımız nedeniyle, duruma göre büyük veya küçük ünlü uyumuna uymayan ek alan bir sözcük veya yabancı isim yazarken, 45 veya 56’lı kısaltmaları kullanmayın. Ayrıca bu kısaltmaları kelime köküne bir ek eklerken kullanmayı tercih etmenizi tavsiye ederiz.

Braille sembol parça biçimleri
45-14 ınca ince unca ünce
56-14 ıncı inci uncu üncü
45-145 tıkları tikleri tukları tükleri
45-16 tıkça tikçe tukça tükçe
56-2345 dıkça dikçe dukça dükçe
56-145 dıkları dikleri dukları dükleri
45-15 lara lere
56-15 ları leri
45-1245 gan gen
56-1245 gın gin gun gün
45-126 mayı meyi
56-126 mağa meğe
45-24 tığı tiği tuğu tüğü
56-24 dığı diği duğu düğü
45-245 tır tir tur tür
56-245 dır dir dur dür
56-13 ken
45-123 luk lük
56-123 lık lik
56-134 madan meden
45-1345 nun nün
56-1345 nın nin
56-135 yor
56-1235 arak erek
56-234 ması mesi
45-146 muş müş
56-146 mış miş
45-2345 tıktan tikten tuktan tükten
56-2345 dıktan dikten duktan dükten
45-13456 uyla üyle
56-13456 ıyla iyle
45-1356 suz süz
56-1356 sız siz
45-2346 sun sün
56-2346 sın sin
45-12345 lığa liğe luğa lüğe
56-12345 lığı liği luğu lüğü
56-34 malı meli
45-12456 cak cek
56-12456 cağı ceği

Teşekkürler

Testırlar

Yola çıkarken programı test edenlerin çok değerli katkıları olmasaydı MBraille olamazdı. Alfabetik sıraya göre:

Tercumanlar

Tercumanlara özel olarak teşekkürler.

Tasarım ve Kodlama

Kopya Hakkı 2013 MPaja.com